Để chọn cáp điều khiển cho tủ điện và máy công nghiệp, cần xác định loại mạch và yêu cầu thiết bị trước, sau đó kiểm số lõi, tiết diện, điện áp, môi trường và chuyển động của tuyến cáp. Chỉ biết “cáp mềm 4 lõi” hoặc “cáp có chống nhiễu” chưa đủ để chốt mã hàng.

Cần phân biệt dây đấu nối bên trong tủ với cáp nhiều lõi đi từ tủ đến thiết bị. Bài này tập trung vào cách chọn tuyến cáp điều khiển nối tủ, hộp đấu nối và máy; các đường truyền thông hoặc đầu ra biến tần phải được kiểm theo yêu cầu riêng.

Nếu đang tìm dòng hàng, có thể mở danh mục cáp điện và điều khiển LAPP vỏ PVC để xem các lựa chọn. Cần kiểm tiếp từng mã vì các sản phẩm trong cùng danh mục có thể khác cấu tạo và điều kiện vận hành.

1. Xác định cáp nối thiết bị nào và mang loại tín hiệu gì

Bắt đầu từ sơ đồ đấu dây, danh sách đầu vào/đầu ra và tài liệu thiết bị. Tên gọi “cáp điều khiển máy” có thể đang chỉ mạch nút nhấn, nguồn phụ trợ, tín hiệu cảm biến hoặc truyền thông; mỗi nhóm cần đối chiếu những thông số khác nhau.

Bảng này dùng để xác định đúng nhóm cần tra cứu trước khi xem mã. Nếu tuyến là Modbus RTU qua RS485, hãy chuyển sang hướng dẫn chọn cáp RS485 cho BMS và PLC để kiểm số đôi, dây tham chiếu và yêu cầu đường truyền.

Khi nào cần lớp chống nhiễu?

Shield là lớp che chắn điện từ. Cần kiểm yêu cầu trong manual, độ nhạy tín hiệu, cách đi tuyến và nguồn gây nhiễu. Shield, giáp bảo vệ cơ học và cấu trúc xoắn đôi là ba đặc điểm riêng; có một đặc điểm không có nghĩa là có đủ hai đặc điểm còn lại.

Ví dụ, LAPP ÖLFLEX CLASSIC 110 CY, mã 1135304, 4G1,5 có lưới bện đồng mạ thiếc chống nhiễu tổng. Đây là một lựa chọn để đối chiếu cho mạch điều khiển cần shield, không phải mã dùng chung cho mọi đường analog, RS485 hoặc đầu ra biến tần.

Nguồn kỹ thuật: LAPP — Article No. 1135304 và datasheet CLASSIC 110 CY, phiên bản 08, ngày 20/11/2024.

Để xem sâu hơn cách chọn cấu trúc che chắn và những điều kiện ảnh hưởng hiệu quả, đọc hướng dẫn chọn cáp điều khiển chống nhiễu. Việc đấu shield phải theo hướng dẫn thiết bị và thiết kế của hệ thống.

2. Chọn số lõi từ sơ đồ đấu, không chỉ từ số lượng thiết bị

Hãy đếm các dây thực sự cần đi qua tuyến: nguồn cấp, dây chung, dây tín hiệu, dây bảo vệ PE và lõi dự phòng theo thiết kế. Một cảm biến không nhất thiết chỉ cần một lõi; nhiều tín hiệu cũng không tự động được dùng chung dây về.

Với cách ghi G/X của dòng cáp đang xét, 4G1,5 có bốn lõi tổng cộng, trong đó một lõi xanh-vàng là PE. Ba lõi còn lại dùng theo sơ đồ. Ký hiệu 4X1,5 chỉ cấu hình bốn lõi không có lõi bảo vệ xanh-vàng; không được hiểu hai cấu hình này giống nhau.

4G1,5 có bốn lõi tổng cộng, gồm một lõi PE xanh-vàng; mỗi ruột dẫn có tiết diện 1,5 mm².

Nếu BOQ chỉ ghi “4x1.5”, cần hỏi lại có yêu cầu PE hay không trước khi chuyển thành mã đặt hàng. Xem thêm cách đọc số lõi, số đôi và ký hiệu G/X trên cáp để phân biệt quy cách với tên dòng và Article No.

3. Kiểm riêng tiết diện, điện áp danh định và đầu nối

Tiết diện phải đáp ứng cả tải và điều kiện lắp

Không chọn tiết diện chỉ vì “tủ điện thường dùng 1,5 mm²”. Cần biết dòng làm việc, dòng khởi động hoặc dòng hút của tải nếu có, chiều dài tuyến, số lõi cùng mang tải, nhiệt độ và cách đi cáp. Với mạch điện áp thấp, cần kiểm thêm sụt áp và điện áp tối thiểu tại thiết bị.

Cầu đấu, đầu nối và đầu cốt cũng phải nhận được tiết diện, loại ruột dẫn đã chọn. Tăng tiết diện chưa chắc giải quyết được bài toán nếu đầu nối không phù hợp hoặc tuyến thiếu không gian uốn.

Nguồn tham khảo: LAPP — khả năng tải dòng và lựa chọn tiết diện. Hướng dẫn nêu các yếu tố như nhiệt độ, số lõi mang tải và cách bố trí cáp; không đưa một mức dòng áp dụng cho mọi cách lắp.

Điện áp thử không phải điện áp làm việc

Khi datasheet ghi U₀/U = 300/500 V AC, cần đọc đây là điện áp danh định theo hệ quy chiếu của tài liệu. U₀ liên quan điện áp giữa ruột dẫn và đất, U liên quan điện áp giữa các ruột dẫn pha. Không lấy con số điện áp thử, chẳng hạn 4.000 V, làm điện áp sử dụng liên tục.

Nếu có nhiều mạch điện áp khác nhau đi chung hoặc dùng nguồn DC, cần kiểm yêu cầu cách điện, phân tách mạch và phạm vi cho phép của cáp theo thiết kế. Không chỉ so một con số điện áp nguồn với dòng chữ trên vỏ.

Tham khảo: bảng hướng dẫn kỹ thuật T0 của LAPP, phần điện áp danh định và điều kiện sử dụng.

4. Chọn vỏ cáp theo môi trường thực tế của tuyến

Điều kiện cần kiểm là nơi cáp đi qua, không chỉ vị trí đặt tủ. Một tuyến có thể bắt đầu trong tủ khô nhưng đi qua khu vực có dầu, nước rửa, bề mặt nóng hoặc ánh nắng.

Dùng bảng trên để loại những dòng không có bằng chứng đáp ứng điều kiện bắt buộc. Ví dụ, datasheet CLASSIC 110 yêu cầu bảo vệ UV khi dùng ngoài trời; không nên chọn bản vỏ xám để phơi nắng chỉ vì cáp có dải nhiệt rộng.

Nguồn: datasheet CLASSIC 110, phiên bản 13; LAPP — phân biệt hạn chế lan cháy và duy trì mạch khi cháy.

5. Phân biệt lắp cố định, uốn lặp và chịu xoắn

Class 5 hoặc Class 6 mô tả kết cấu ruột dẫn; riêng thông tin này không đủ để kết luận cáp dùng được trong xích dẫn cáp hoặc trên robot. Cần đối chiếu chế độ chuyển động mà nhà sản xuất công bố cho đúng mã.

Với tuyến uốn lặp cần shield, có thể đưa ÖLFLEX CLASSIC FD 810 CY, mã 0026251, 4G1,5 vào danh sách đối chiếu. LAPP công bố dòng này cho bộ phận máy chuyển động và xích dẫn cáp; vẫn cần kiểm giới hạn vận hành của tuyến trước khi chọn.

Nguồn: LAPP — Article No. 0026251 và datasheet FD 810 CY, phiên bản 08, ngày 03/03/2022. Các thông số chu kỳ phải được đọc cùng điều kiện thử và hướng dẫn lắp.

Đọc thêm nguồn hãng về các tải cơ học khác nhau: LAPP — lựa chọn cáp chịu tải động trong xích dẫn cáp.

6. Ví dụ: kiểm một tuyến từ tủ đến hộp điều khiển máy

Tình huống giả định: cần tuyến dài 20 m, đi cố định trong nhà, nối tủ với hộp điều khiển gắn trên khung máy. Bản vẽ xác định ba dây làm việc và một dây PE. Mạch dùng 230 V AC; BOQ đang đề xuất tiết diện 1,5 mm². Khu vực không có nắng trực tiếp hoặc dầu phun vào cáp.

Ứng viên để đối chiếu là LAPP ÖLFLEX CLASSIC 110, mã 1119304, 4G1,5 mm², có trong bảng hàng trên Hào Phú. Đây là bước sàng lọc kỹ thuật, chưa phải kết luận mã đã đáp ứng toàn bộ tuyến.

Nguồn thông số mã: LAPP — 1119304. Phạm vi dòng và điều kiện lắp: DB1119752EN, phiên bản 13, ngày 20/11/2024.

Tình huống giả định: tuyến đi cố định giúp xác định yêu cầu chuyển động; vẫn cần kiểm dòng tải, đầu nối và yêu cầu chống nhiễu.

Bước tiếp theo: lấy dòng tải và đặc tính đóng cắt từ tài liệu thiết bị; kiểm điện áp tối thiểu tại tải, cầu đấu, nhiệt độ và cách bố trí tuyến. Nếu đủ điều kiện, mới xác nhận mã 1119304. Nếu xuất hiện yêu cầu shield hoặc chuyển động, phải quay lại đối chiếu dòng phù hợp, không chỉ đổi hậu tố theo cảm tính.

Cách làm này giúp yêu cầu mua hàng rõ ràng hơn: phần nào đã xác định được ghi thành quy cách; phần nào thiếu được hỏi đúng người phụ trách thiết kế hoặc thiết bị trước khi đặt cáp.

7. Cần gửi gì để chọn và báo giá cáp điều khiển?